Rodzaje coachingu

Kiedyś było prościej. Świat był prosty. Na pewno prostszy. Szedł taki chory na przykład do lekarza (do doktora) i „doktór” leczył. W literaturze mamy nawet przypadki doktorów, którzy leczyli za darmo – choćby doktor Judym z powieści Stefana Żeromskiego. A dzisiaj? Nie dość, że prywatna wizyta kosztuje krocie (na państwowego „łapiducha” raczej nie ma co liczyć, bo przecież zanim fundusz nam taką wizytę umożliwi czy zrefunduje, to albo sami wyzdrowiejemy, albo obudzimy się na innym, lepszym świecie), to jeszcze mamy kilkunastu specjalistów od jednego ucha, panie! Skandal! A może jednak większa świadomość?

Z coachingiem jest podobnie. Jako coach nie mogę – nie powinienem – niczego doradzać, ale jako klient coachingu, świadomy klient wystrzegałbym się chodzenia do coacha, który w swojej ofercie „jest specem od wszystkiego”. Zgadzam się, coach nie musi być specjalistą w danej dziedzinie, to klient jest. Coach zadaje pytania i towarzyszy w drodze. Ok. Ale wyobraźmy sobie, że np. PKN ORLEN, potężna korporacja paliwowa szuka coacha specjalistę od executive coaching (rodzaj coachingu dla głównych menedżerów), który z założenia wymaga doświadczenia w pracy z zarządami firm i tzw. top managementem, a przyjdzie „coach od wszystkiego”, nigdy nie pracujący nie tylko w zarządzie, ale i w ogóle w jakiejkolwiek korporacji. Podobnie jak okulista nie wykona przeszczepu serca (defibrylację owszem zrobi, ale to potrafi każdy harcerz po szkoleniu z pierwszej pomocy i obsługi defibrylatora), podobnie coach specjalizujący się w life coachingu nie powinien się brać za świadczenie usług dla top managementu.

Coaching, według wielu autorów, ma pewne podklasy (trochę jak w grze RPG), które wymagają dodatkowych umiejętności od coacha:

Buisness Coaching – coaching biznesowy polegający na polepszaniu standardów zarządzania, polepszaniu relacji wewnątrz zespołów pracowniczych, podniesieniu efektywności w miejscu pracy.

Executive Coaching – coaching biznesowy skierowany do najważniejszych dyrektorów, szefów, prezesów, właścicieli firm. Praca polega na poprawie zarządzania strategicznego, radzeniu sobie z problemami związanymi z presją stanowiska itp.

Management Coaching – coaching dla menedżerów, liderów, zwierzchników średniego szczebla w zarządzaniu, nastawiony na poprawę podstawowych umiejętności w zarządzaniu.

Career Coaching – coaching kariery, nastawiony głównie na wspieranie rozwoju klienta na etapie poszukiwania edukacji zawodowej, zmiany pracy, wyboru dalszego kierunku rozwoju.

Team Coaching - coaching zespołowy, dzieli się na coaching zespołu – w grupie (jednostki w grupie), jak i na coaching zespołu – na tle grupy (jednostka a grupa), nastawiony na poprawę jakości pracy w danej grupie/drużynie.

Life Coahing – coaching życiowy, ma bardzo szeroki zakres, może być praktykowany na wielu płaszczyznach, w których klient chce dokonać zmiany. Wymaga od coacha specjalistycznej wiedzy z zakresu np. psychologii społecznej czy psychologii różnic indywidualnych.

Wielu autorów wymienia cały szereg coachingów branżowych (diet coaching, sports coaching, coaching dla mężczyzn, dla kobiet itp.) Przeglądając i kompletując swoją prywatną bibliotekę coachingową, natrafiłem ostatnio na coaching zdrowia w chorobach przewlekłych i nowotworowych (tu zakładam, że coach specjalista powinien mieć przynajmniej podstawową wiedzę medyczną, a idealnie być lekarzem onkologiem). Wielu autorów, takich jak chociażby Wojciech Eichelberger (jeden z pionierów psychoterapii i coachingu w Polsce) wyodrębnia również coaching somatyczny, gdzie praca z klientem obejmuje również elementy tzw. pracy z ciałem (techniki medytacyjne, relaksacyjne, ćwiczenia oddechowe, diety, świadomość własnego ciała itp.)

Czy przeczytanie jednej bądź kilku książek o danym typie coachingu, zaliczenie kilku kursów, obejrzenie webinarów, daje podstawę coachowi do uważania siebie za specjalistę w danej dziedzinie coachingu? A może najlepszą weryfikacją coachingowej specjalizacji jest liczba godzin, którą coach przepracował z konkretnymi typami klientów? Według mnie, całkiem dobrym sprawdzianem, jaka specjalizacja jest najlepsza dla coacha, jest odpowiedź na pytanie: w czym czuję się najlepiej, w czym czuję się naturalnie, co jest moim polem bitwy, a gdzie walczyć nie mam zamiaru. To coach musi wiedzieć, czy praca z top managmentem i zajmowanie się poprawą konkretnych umiejętności (u bardzo konkretnych ludzi) to jest to, co chce robić, czy może lepiej czuje się w coachingu kariery. Ja znalazłem dla siebie bardzo interesującą specjalizację - coaching kryzysowy. Jest rodzaj coachingu, który powstał stosunkowo niedawno i do tego w Polsce. To w tym typie coachingu szkolę się najwięcej, najwięcej czytam, oglądam, studiuję. W coachingu kryzysowym, tak, mogę to przyznać, czuję się najlepiej. Czym jest coaching kryzysowy? O tym w następnych artykułach. Zapraszam do dalszej lektury.

Komentarz